Ngày 31/12/2025, Bộ Tài chính đã chính thức ban hành Thông tư 152/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán cho hộ kinh doanh (HKD), cá nhân kinh doanh. Văn bản này thay thế hoàn toàn Thông tư 88/2021/TT-BTC và là “kim chỉ nam” cho việc quản lý tài chính HKD trong kỷ nguyên số hóa từ năm 2026.
Dưới đây là tổng hợp những nội dung quan trọng nhất mà mọi chủ hộ kinh doanh cần nắm vững:
1. Hiệu lực thi hành & Sự thay thế
- Thời điểm áp dụng: Từ ngày 01/01/2026.
- Văn bản hết hiệu lực: Thông tư số 88/2021/TT-BTC ngày 11/10/2021 chính thức hết hiệu lực.
- Ý nghĩa: Đây là bước chuẩn bị pháp lý quan trọng để đồng bộ với Luật Quản lý thuế mới và lộ trình bãi bỏ thuế khoán, chuyển sang phương pháp kê khai.
2. Phân loại sổ sách kế toán theo 3 nhóm đối tượng
Thông tư 152 quy định rất rõ ràng về hệ thống sổ sách dựa trên nghĩa vụ thuế của từng hộ. Bạn cần xác định mình thuộc nhóm nào để mở sổ cho đúng:
| Nhóm đối tượng | Mẫu sổ bắt buộc | Mục đích |
| Nhóm 1: Không chịu thuế (Doanh thu dưới ngưỡng quy định) | Mẫu S1a-HKD (Sổ doanh thu bán hàng) | Theo dõi doanh thu để xác định diện miễn thuế. |
| Nhóm 2: Nộp thuế theo tỷ lệ % (Phương pháp trực tiếp trên doanh thu) | Mẫu S2a-HKD (Sổ doanh thu bán hàng) | Căn cứ tính thuế GTGT và TNCN phải nộp. |
| Nhóm 3: Nộp thuế theo phương pháp kê khai (Tính thuế TNCN trên thu nhập tính thuế) | 04 loại sổ: 1. Sổ doanh thu (S2b-HKD) 2. Sổ chi tiết doanh thu, chi phí (S2c-HKD) 3. Sổ chi tiết vật liệu, hàng hóa (S2d-HKD) 4. Sổ chi tiết tiền (S2e-HKD) | Xác định chính xác Doanh thu – Chi phí – Lợi nhuận để tính thuế. |
3. Linh hoạt trong bố trí nhân sự kế toán
Thông tư mới “cởi trói” về mặt nhân sự, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho mô hình kinh doanh gia đình:
- Chủ hộ được phép bố trí người thân (cha mẹ, vợ chồng, con cái, anh chị em ruột…) làm kế toán.
- Được phép thuê các đơn vị kinh doanh dịch vụ kế toán chuyên nghiệp.
- Người làm kế toán có thể kiêm nhiệm các công việc khác như thủ quỹ, thủ kho.
4. Chấp nhận lưu trữ tài liệu điện tử (Chuyển đổi số)
Để phù hợp với xu thế thương mại điện tử, Thông tư 152 quy định:
- HKD được lựa chọn lưu trữ chứng từ, sổ sách trên phương tiện điện tử hoặc bản giấy.
- Điều kiện: Tài liệu điện tử phải bảo mật, an toàn và có thể in ra giấy khi cơ quan thuế yêu cầu kiểm tra.
- Thời hạn lưu trữ tài liệu kế toán tối thiểu là 05 năm.
5. Chứng từ kế toán: Đơn giản nhưng bắt buộc
Đối với các hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai, việc lập chứng từ là bắt buộc để chứng minh chi phí đầu vào và doanh thu đầu ra. 05 mẫu chứng từ cơ bản gồm:
- Phiếu thu (01-TT)
- Phiếu chi (02-TT)
- Phiếu nhập kho (03-VT)
- Phiếu xuất kho (04-VT)
- Bảng thanh toán tiền lương (05-LĐTL)
LỜI KHUYÊN CHO CHỦ HỘ:
Việc ban hành Thông tư 152/2025/TT-BTC là tín hiệu rõ ràng cho thấy cơ quan thuế sẽ quản lý chặt chẽ hơn đầu ra/đầu vào của hộ kinh doanh thông qua sổ sách. Để tránh bị ấn định thuế hoặc phạt vi phạm hành chính, các chủ hộ nên bắt đầu rà soát và thiết lập hệ thống sổ sách theo mẫu mới ngay từ đầu năm 2026
